گريست و من شمشير را انداختم و نشستم . هانى گفت : واى بر او ! هم خودش و هم مرا به كشتن داد ، از آنچه گريختم ، در آن افتادم ! » « 1 » از ديگر عواملى كه موجب شد مسلم از قتل ابن زياد خوددارى ورزد - علاوه بر نارضايتى هانى از اين كار - حديثى بود كه به نقل از على ( ع ) از رسول خدا ( ص ) شنيده بود كه فرمود : « انّ الايمان قيد الفتك ، لا يفتك المؤمن » « 2 » ، فتك در لغت يعنى اين كه شخص به همراه خويش كه غافل و بى خبر است حمله كند و او را بكشد . هرچند كه پيش‌تر به او امان نداده باشد . « 3 » هبةاللّه شهرستانى دربارهء تمسّك مسلم بن عقيل براى خوددارى از قتل ابن زياد به اين حديث ، چنين توضيح داده است : سخنى است پرمعنا و بسيار بلند ! آل على از شدت پايبندى به حق و راستى ، خيانت و فريب راحتى در هنگام ضرورت دور افكنده‌اند و پيروزى دير هنگام با نيروى حق را بر پيروزى زود هنگام با فريب ، ترجيح داده‌اند . اين از خصلت‌هاى مشهور پيشينيانشان است و در اخلاقشان به ارث نهاده شده است . گويى كه اينان براى برپايى حكومت عدل و فضيلت در دل‌هاى عارفان برگزيده ، آفريده شده‌اند . تاريخ جايگاه آنان را در دل‌ها محفوظ نگه داشته است . » « 4 » نكتهء قابل توجه اضافهء مشكوك ابن اثير در متن اين روايت است . او به جاى « فلا يفتك مؤمن » آورده است « فلا يفتك مؤمن بمؤمن » ! گويى كه ابن اثير ايمان را بر عبيداله تطبيق داده است و به اين دليل كه مؤمن بود ، مسلم از قتل وى خوددارى ورزيد !

--> ( 1 ) - مثيرالاحزان ، ص 31 - 32 . اين روايت حاكى از آن است كه هانى از قتل ابن زياد در خانه‌اش ناراضى نبود ، يا اين كه با وجود اين نارضايتى ، قتل او را برگزيد . دقت كنيد ! ( 2 ) - الاخبار الطوال ، ص 235 ؛ تاريخ الطبرى ، ج 3 ، ص 282 ؛ تجارب الأمم ، ج 2 ، ص 44 . نيز طبرسى دراعلام الورى ( ص 223 ) و ابن شهر آشوب در المناقب ( ج 3 ، ص 364 ) نوشته‌اند : ابوالصباح كنانى گويد : « به ابى عبداللّه ( ع ) گفتم : يكى از همسايگان هَمْدانى ما به اميرالمؤمنين دشنام مىدهد . آيا اجازه مىدهى كه او را بكشم ؟ فرمود : اسلام بند غافلگيرانه كشتن است . . . » ( 3 ) - لسان العرب ، ج 10 ، ص 472 ( فتك ) . گويد : از جمله اين حديث است : مردى نزد زبير آمد و گفت : آيا على را برايت بكشم ؟ گفت : چگونه او را مىكشى ؟ گفت : غافلگيرانه . گفت : شنيدم كه رسول خدا ( ص ) فرمود : ايمان بند غافلگيرانه كشتن است . مؤمن غافلگيرانه نمىكشد . ( 4 ) - نهضة الحسين ، ص 84 .